Gün içinde uzun süre oturarak çalışmak, kas-iskelet sağlığını etkileyebilen yaygın faktörlerden biridir. Bu yazıda postürün ne olduğunu, hangi nedenlerle değişebildiğini, fizyoterapide nasıl değerlendirildiğini ve hangi durumlarda önce hekime başvurulması gerektiğini genel bilgi olarak anlatıyoruz.
Postür nedir?
Postür, vücudun dururken, otururken ve hareket ederken aldığı genel pozisyondur. Omurganın doğal eğrilikleri, omuz ve kalça hizası, baş ve boynun gövdeye göre konumu postürün parçalarıdır. Postür sabit bir şey değildir; gün içinde, yorgunlukla, yapılan işe ve kişinin kas dengesine göre değişir.
Uzun süre oturmanın vücuda etkisi
Uzun süre aynı pozisyonda kalmak, bazı kasların sürekli kısalmış, bazılarının ise sürekli gerilmiş durumda kalmasına neden olabilir. Ekrana bakarken başın öne gelmesi, omuzların öne yuvarlanması ve belin desteksiz kalması bu duruma örnek olarak görülür. Bu değişiklikler her kişide aynı sonucu doğurmaz; bazı kişilerde şikâyet oluşurken bazılarında oluşmayabilir.
Postür değişikliği neden olur?
- Uzun süreli hareketsizlik veya aynı pozisyonda çalışma
- Ekran kullanımının uzun sürmesi
- Kas gücü ve esneklik dengesizlikleri
- Büyüme çağındaki hızlı değişimler
- Geçirilmiş yaralanma, ameliyat veya ağrı sonrası hareket alışkanlıklarındaki değişim
Bu listedeki nedenler yalnızca genel örneklerdir. Bir kişide postürün neden değiştiğini belirlemek için kişiye özel değerlendirme gerekir.
Postür ve ağrı arasındaki ilişki
Postür bozukluğu ile bel, boyun veya sırt ağrısı arasında bir ilişki olabilir, ancak ilişki her zaman doğrudan ve tek yönlü değildir. Aynı duruş bozukluğu bir kişide ağrıya yol açarken diğerinde hiçbir şikâyet yapmayabilir. Ayrıca ağrı bazen postürün değil başka bir sağlık sorununun belirtisidir. Bu nedenle ağrının kaynağı hakkında karar vermek yalnızca duruşa bakarak yapılmaz.
Fizyoterapide postür nasıl değerlendirilir?
Fizyoterapist, değerlendirmede genellikle şu başlıklara bakar:
- Ayakta ve oturarak duruş analizi
- Omurga ve eklem hareketliliği
- Kas gücü ve esneklik dengesi
- Günlük yaşamdaki hareket ve çalışma alışkanlıkları hakkında görüşme
Bulgulara göre kişiye özel bir egzersiz programı planlanır. Programın içeriği ve yoğunluğu değerlendirme sonrasında belirlendiği için bu yazıda belirli bir egzersiz önerilmez. Postür çalışmalarının sonucu kişiden kişiye değişir ve kesin bir sonuç garanti edilmez.
Her duruş farkı skolyoz mudur?
Hayır. Omuz yüksekliğinde hafif fark, uzun süre aynı tarafa yaslanma veya yorgunluk gibi nedenlerle ortaya çıkan duruş değişiklikleri skolyoz anlamına gelmez. Skolyoz, omurganın yana doğru eğrilmesi ve genellikle dönmesiyle seyreden, tanısı hekim tarafından konan bir durumdur. Gözle görülür bir omurga eğriliği fark ederseniz, skolyoz değerlendirmesi hakkında bilgi için hizmet sayfamıza bakabilirsiniz; tanı için ise önce hekime başvurmanız gerekir.
Ne zaman önce hekime başvurulmalı?
- Gece uyandıran ya da dinlenmekle geçmeyen ağrı varsa
- Kol veya bacakta uyuşma, güç kaybı ya da yürüme güçlüğü ortaya çıktıysa
- Duruşta kısa sürede belirgin bir değişiklik fark edildiyse
- Ağrıya ateş, kilo kaybı veya genel halsizlik eşlik ediyorsa
Kontrolsüz idrar ya da dışkı kaçırma görülürse bu durum acildir ve vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
Önemli bilgilendirme
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi veya tanısının yerine geçmez. Postür ve ağrı şikâyetlerinizde kişiye özel değerlendirme için bir sağlık profesyoneline başvurunuz.