Skolyoz Rehabilitasyonu

Skolyoz, omurganın önden veya arkadan bakıldığında yana doğru eğrilmesi ve genellikle kendi ekseni etrafında da dönmesidir. Bu sayfada skolyozun ne olduğunu, ailelerin hangi bulgulara dikkat edebileceğini ve Antalya Muratpaşa’daki kliniğimizde fizyoterapi sürecinin nasıl işlediğini anlatıyoruz. Bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı hekime aittir.

Skolyoz Nedir?

Omurga normalde önden bakıldığında düz bir hat oluşturur. Skolyozda bu hat yana doğru kıvrılır ve omurlar bir miktar dönebilir. Eğriliğin derecesi, hangi bölgede olduğu ve ilerleyip ilerlemediği kişiden kişiye değişir. Çoğu zaman belirgin bir neden bulunamaz; bu duruma idiyopatik skolyoz denir ve en sık büyüme çağında fark edilir. Daha az sıklıkla doğuştan, sinir-kas hastalıklarına bağlı veya yetişkinlikte dejeneratif nedenlerle görülebilir.

Skolyozun tanısı, hekimin muayenesi ve çoğunlukla röntgen gibi görüntüleme ile konur. Eğriliğin açısı bu görüntülerden ölçülür ve izlem ya da tedavi planı buna göre belirlenir.

Aileler Neye Dikkat Edebilir?

Büyüme çağındaki çocuklarda skolyoz çoğu zaman ağrı yapmaz, bu yüzden fark edilmesi geç kalabilir. Aşağıdaki durumlar hekime göstermek için bir neden olabilir:

• Omuzların veya kürek kemiklerinin yüksekliğinin birbirinden farklı görünmesi
• Bel hattında bir tarafın daha çukur ya da kalçanın bir yana kaymış görünmesi
• Öne eğilindiğinde sırtın bir tarafının diğerinden daha yüksek durması
• Kıyafetlerin sürekli aynı omuzdan kayması

Bu bulgular tek başına skolyoz tanısı koydurmaz; kesin değerlendirme için çocuk ortopedisi veya ortopedi ve travmatoloji hekimine başvurmak gerekir. Aile içinde skolyoz öyküsü olan çocuklarda büyüme döneminde duruşun düzenli aralıklarla kontrol edilmesi önerilir.

Skolyozda Fizyoterapinin Yeri

Skolyoz yönetiminde karar vericiler önce hekimlerdir: eğriliğin izlenmesi mi, korse mi, cerrahi mi gerektiği hekim tarafından belirlenir. Fizyoterapi bu sürecin yerine geçmez, hekim tanısı ve onayı doğrultusunda onunla birlikte yürür. Fizyoterapist; duruşu, hareket kabiliyetini, solunum düzenini ve kas dengesizliklerini değerlendirir, buna göre kişiye özel bir egzersiz programı hazırlar.

Skolyoza özgü egzersiz yaklaşımları uluslararası rehberlerde (örneğin SOSORT önerilerinde) büyüme çağındaki skolyozun konservatif yönetiminin bir parçası olarak yer alır. Ancak bilimsel çalışmalar egzersizin etkisinin eğriliğin derecesine, yaşa ve programa düzenli katılıma göre değiştiğini gösterir. Bu nedenle hiçbir program kesin düzelme sağlamaz ve sonuç kişiden kişiye farklılık gösterir.

İlk Değerlendirmede Neler Yapılır?

Programa başlamadan önce ayrıntılı bir değerlendirme yapılır:

• Şikâyetler, büyüme ve geçmiş süreç hakkında bilgi alınır
• Hekim tanısı ve onayı alınmış danışanlarla çalışılır; hekim tarafından yapılmış röntgen ve raporlar incelenir
• Ayakta ve hareket halinde duruş analizi yapılır
• Omurga hareketliliği, kas gücü ve esneklik dengesizlikleri gözlemlenir
• Solunum örüntüsü ve gövde kontrolü incelenir

Bulgular, kişiye özel egzersiz programının temelini oluşturur. Program süreç içinde düzenli aralıklarla yeniden değerlendirilir ve gerektiğinde güncellenir. Seanslar birebir, fizyoterapist eşliğinde yapılır. Egzersizler öğretilir ve danışana ev egzersiz programı verilir. Çocuk ve ergenlerde egzersizler doğrudan çocuğa öğretilir ve çocuk eğitilir; aileye de süreç hakkında gerekli bilgilendirme ve farkındalık kazandırılır.

Programda Hangi Yaklaşımlar Kullanılır?

Skolyoz programları genellikle şu başlıkları içerir:

• Solunum farkındalığı: Göğüs kafesinin farklı bölgelerine nefes alma çalışması
• Duruş çalışması: Omurganın ve gövdenin kişinin kendi eğriliğine uygun konumlandırılması
• Kor ve gövde kasları: Gövde stabilizasyonunu destekleyen kontrollü egzersizler
• Skolyoz pilatesi (skolyopilates): Pilates egzersizlerinin eğriliğin yönüne ve şiddetine uygun biçimde programa entegre edilmesi; yetişkinlerde ve gerekli görüldüğünde çocuk ve ergenlerde bireysel egzersiz programı biçiminde uygulanır

Büşra Demir, skolyoza yönelik olarak Kasım 2024’te skolyoz pilatesi (skolyopilates), Ağustos 2026’da SEAS ve Ekim 2026’da Side Shift eğitimlerine katılmıştır.

Sırt kavisinde artış (kamburluk) ve genel duruş çalışmaları için kifoz (kamburluk) ve duruş bozukluğu fizyoterapisi alt sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Yetişkinlerde Skolyoz

Skolyoz yalnızca çocukluk ve ergenlik dönemine özgü değildir. Büyüme çağından kalan eğrilikler yetişkinlikte de devam edebilir; ayrıca ileri yaşlarda disk ve eklemlerdeki yıpranmaya bağlı yeni eğrilikler gelişebilir. Yetişkinlerde şikâyetler çoğunlukla bel veya sırt bölgesinde yorgunluk, duruş değişikliği ya da ağrı olarak kendini gösterir. Bu durumda önce şikâyetin nedeni hekimle netleştirilir; fizyoterapi, hareket kabiliyetini ve kas dengesini desteklemeye yönelik bir program olarak planlanır. Klinikte yetişkinlere yönelik skolyoz egzersizleri uygulanır.

Süreç Nasıl Takip Edilir?

Skolyoz çoğu zaman uzun soluklu bir izlem gerektirir. Bu nedenle fizyoterapi programı tek seferlik bir uygulama değil, düzenli aralıklarla gözden geçirilen bir süreçtir. Duruş ve hareket bulguları belirli aralıklarla yeniden değerlendirilir, hekim kontrolleriyle birlikte okunur ve program buna göre güncellenir. Danışana veya ailesine neyin neden yapıldığı açıklanır; böylece süreç boyunca herkes aynı bilgiyle ilerler. Programın hangi sıklıkla ve ne kadar süre sürdüğü kişinin yaşına, eğriliğine ve hekim planına göre değiştiğinden sayfada genel bir süre verilmez.

Ne Zaman Önce Hekime Başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda fizyoterapiden önce hekim değerlendirmesi gerekir:

• Skolyoz şüphesi var ama henüz tanı konmamışsa
• Eğriliğin kısa sürede belirginleştiği düşünülüyorsa
• Gece uyandıran veya dinlenmekle geçmeyen sırt ağrısı varsa
• Kol veya bacakta uyuşma, güç kaybı ya da yürüme güçlüğü ortaya çıktıysa
• Nefes darlığı yaşanıyorsa
• Kontrolsüz idrar ya da dışkı kaçırma görülürse (bu durum acildir, vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır)

Antalya Muratpaşa’da Skolyoz Rehabilitasyonu

Antalya Muratpaşa Yeşilbahçe Mahallesi’ndeki kliniğimizde skolyoz değerlendirmesi ve egzersiz süreci birebir yürütülür. Fener, Şirinyalı, Lara, Meltem, Konyaaltı ve Kepez gibi Antalya’nın çeşitli bölgelerinden ulaşım kolaydır. Kliniğimiz T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı bir Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimidir. Mevcut tanı belgeleriniz varsa ilk görüşmede yanınızda bulundurmanız süreci kolaylaştırır; randevuyu telefon veya WhatsApp üzerinden alabilirsiniz.

---

Sık Sorulan Sorular